آوندا نیوز/ اتحادیه نهاده‌های دام و طیور با پیشنهاد خرید ریالی نهاده‌های دامی از بازار داخلی، خواستار بهره‌گیری دولت از شرایط مساعد قیمتی برای تکمیل و نوسازی ذخایر راهبردی کشور شد. این اتحادیه معتقد است در شرایطی که قیمت برخی نهاده‌های وارداتی در بازار داخلی حتی حدود ۲۰ درصد پایین‌تر از بهای تمام‌شده واردات قرار گرفته است، دولت می‌تواند به‌جای خریدهای خارجی با هزینه‌های بالاتر، کالاهای موجود را از واردکنندگان بخش خصوصی خریداری کند؛ اقدامی که علاوه بر صرفه‌جویی در منابع ارزی، به خروج سریع‌تر کالا از بنادر، کاهش فشار مالی بر واردکنندگان و تأمین چابک‌تر ذخایر راهبردی کشور منجر خواهد شد.
در همین راستا، محمدرضا کلامی، دبیر این اتحادیه طی نامه‌ای خطاب به محمدرضا عارف، معاون اول رئیس‌جمهور و رئیس ستاد تنظیم بازار کشور، بر ضرورت اتخاذ تدابیر لازم برای خرید و ذخیره‌سازی راهبردی نهاده‌های دام و طیور در مقاطع مساعد قیمتی از بازار داخلی تأکید شده است.
وی در این نامه با اشاره به نوسانات عرضه و تقاضا در بازار نهاده‌های دامی تصریح نموده که در برخی مقاطع، افزایش عرضه و کاهش قیمت‌های داخلی موجب می‌شود نرخ فروش نهاده‌های وارداتی به سطوحی نزدیک به بهای تمام‌شده جهانی یا حتی پایین‌تر از آن برسد. شرایطی که اگرچه می‌تواند واردکنندگان و عرضه‌کنندگان بخش خصوصی را با زیان اقتصادی مواجه کند، اما از سوی دیگر فرصتی مناسب برای خرید اقتصادی و تقویت ذخایر راهبردی کشور فراهم می‌آورد.
خرید داخلی؛ جایگزینی اقتصادی برای واردات پرهزینه دولتی
یکی از محورهای اصلی این پیشنهاد، تفاوت هزینه تمام‌شده خریدهای خارجی دولت با خریدهای انجام‌شده توسط بخش خصوصی است. بر اساس این نامه، تجربه سال‌های گذشته نشان می‌دهد خریدهای خارجی بخش دولتی به دلیل تعدد مراحل اداری، تشریفات معاملاتی، محدودیت‌های اجرایی و فرآیندهای تأمین منابع مالی، در بسیاری از موارد با قیمت تمام‌شده بالاتری نسبت به خریدهای بخش خصوصی انجام می‌شود.
در همین ارتباط، به شرایط فعلی بازار اشاره شده که بر اساس آن، نرخ فروش کنجاله سویای وارداتی عرضه‌شده از سوی تأمین‌کنندگان بخش خصوصی حدود ۲۰ درصد پایین‌تر از نرخ تمام‌شده آن است. به اعتقاد دبیر اتحادیه آوندا، چنین اختلاف قیمتی فرصتی اقتصادی برای دولت محسوب می‌شود تا به‌جای تحمیل هزینه‌های بالاتر از مسیر واردات مستقیم، نیاز خود به ذخایر راهبردی را از محل کالاهای موجود در بازار داخلی و با پرداخت ریالی تأمین کند.
این رویکرد علاوه بر کاهش هزینه خرید، می‌تواند از تخصیص ارز برای واردات کالاهایی که هم‌اکنون در بنادر و بازار داخلی موجود هستند جلوگیری کرده و منابع ارزی کشور را برای سایر اولویت‌های ضروری تأمین امنیت غذایی آزاد نگه دارد.
بازی بُّرد برد دولت و بخش خصوصی
از دیگر مزایای اجرای این پیشنهاد، ایجاد امکان خروج سریع‌تر کالا از بنادر و کاهش فشار مالی بر واردکنندگان بخش خصوصی است. در شرایطی که افت قیمت‌های داخلی می‌تواند عرضه‌کنندگان را با زیان و محدودیت نقدینگی مواجه کند، ورود هدفمند دولت به بازار از طریق خرید کالاهای موجود، ضمن جلوگیری از تشدید زیان فعالان اقتصادی، به گردش سریع‌تر سرمایه و استمرار فعالیت زنجیره تأمین نهاده‌های دامی کمک خواهد کرد.
به این ترتیب، دولت می‌تواند بدون طی فرآیندهای زمان‌بر واردات جدید، کالاهای آماده عرضه را در داخل کشور خریداری کرده و در کوتاه‌ترین زمان ممکن به ذخایر راهبردی خود اضافه کند. مزیتی که در شرایط حساس بازار و محدودیت‌های ناشی از فشارهای بین‌المللی، از اهمیت دوچندانی برخوردار است.
مجوز خرید ریالی؛ زمینه قانونی برای تغییر رویکرد تأمین ذخایر
در این نامه همچنین به مجوز ریاست‌جمهوری اشاره شده است که بر اساس نامه شماره ۱۳۰۴/م مورخ ۲۵ فروردین ۱۴۰۵ و در پی موافقت با درخواست وزیر جهاد کشاورزی، امکان خرید ریالی کالاهای اساسی و توسعه دامنه اختیارات و مسئولیت‌های مرتبط فراهم شده است.
بر این اساس، اتحادیه آونا پیشنهاد نموده دستگاه‌های متولی با استفاده از ظرفیت ایجادشده، سازوکاری چابک و متناسب با شرایط بازار طراحی کنند تا در دوره‌هایی که قیمت نهاده‌های وارداتی در بازار داخلی کاهش می‌یابد، دولت بتواند نسبت به خرید هدفمند و اقتصادی این کالاها اقدام کند.
ضرورت تغییر رویکرد از واردات‌محوری به خرید فرصت‌محور
مجموع محورهای مطرح‌شده در این پیشنهاد نشان می‌دهد سیاست ذخیره‌سازی راهبردی نباید صرفاً بر مبنای واردات مستقیم و فرآیندهای معمول تأمین کالا طراحی شود، بلکه لازم است دولت در کنار برنامه‌ریزی برای واردات، از فرصت‌های مقطعی بازار داخلی نیز برای تأمین ذخایر خود استفاده کند.
در واقع، زمانی که نهاده‌های دامی با قیمتی پایین‌تر از بهای تمام‌شده واردات در داخل کشور عرضه می‌شوند، خرید ریالی از بخش خصوصی می‌تواند هم برای دولت از نظر اقتصادی به‌صرفه‌تر باشد و هم با تسهیل فروش کالاهای موجود، از تحمیل زیان بیشتر به واردکنندگان جلوگیری کند.
بر همین اساس، در این درخواست از معاون اول رئیس‌جمهور خواسته شده است دستور بررسی و اجرای سازوکار خرید نهاده‌های دامی مورد نیاز دولت برای تکمیل و نوسازی ذخایر راهبردی، به‌صورت ریالی یا ارزی در بنادر کشور و از واردکنندگان بخش خصوصی صادر شود.
اجرای چنین سیاستی می‌تواند به کاهش متوسط بهای تمام‌شده ذخایر راهبردی، صرفه‌جویی در منابع ارزی، جلوگیری از تحمیل هزینه‌های غیرضروری به بیت‌المال و تأمین سریع‌تر و چابک‌تر نهاده‌های مورد نیاز کشور کمک کند؛ سیاستی که در صورت طراحی و اجرای به‌موقع، می‌تواند منافع دولت، بخش خصوصی و امنیت غذایی کشور را به‌صورت هم‌زمان تأمین کند./// انتهای پیام
